Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
edytuj Dzisiejszy dzień
8 września jest 251. (w latach przestępnych 252.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 114 dni.
| Kalendarium dzień po dniu |
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Panny.
- imieniny obchodzą: Adam, Adrian, Adriana, Adrianna, Alan, Amon, Bratumił, Euzebiusz, Maria, Nestor, Radosław, Radosława, Serafina, Sergiusz, Teofil, Wiola i Zenon.
- Andora – święto narodowe
- Macedonia – Święto Niepodległości
- międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Alfabetyzacji (pod patronatem UNESCO)[1]
- Polska – Dzień Dobrej Wiadomości
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą:
edytuj Wydarzenia w Polsce
edytuj Wydarzenia na świecie
- 1100 – dokonano wyboru antypapieża Teodoryka.
- 1253 – papież Innocenty IV kanonizował biskupa krakowskiego Stanisława ze Szczepanowa, zamordowanego w 1079 roku na rozkaz króla Bolesława Szczodrego.
- 1276 – Jan XXI wybrany papieżem.
- 1298 – zwycięstwo floty genueńskiej nad wenecką w bitwie pod Curzolą.
- 1331 – Stefan Urosz IV Duszan został królem Serbii.
- 1380 – w bitwie na Kulikowym Polu wojska Dymitra Dońskiego odniosły zwycięstwo nad Tatarami.
- 1565 – Turcy Osmańscy ewakuowali się z Malty po kilkumiesięcznym, zakończonym ich wielkimi stratami oblężeniu.
- 1598 – zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Stegeborgiem, podczas wyprawy króla Zygmunta III Wazy do Szwecji.
- 1755 – w bitwie pod Lake George wojska brytyjskie Sir Williama Johnsona pokonały siły francuskie dowodzone przez generała Ludwika Augusta von Dieskau.
- 1788 – wojna o niepodległość USA: wojska brytyjskie odniosły zwycięstwo w bitwie pod Eutaw Springs.
- 1793 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Hondschoote.
- 1805 – rozpoczęła się wojna Francji z trzecią koalicją.
- 1831 – Wilhelm IV koronowany na króla Wielkiej Brytanii.
- 1833 – Rosja i Austria podpisały układ w Munchengratz, na mocy którego zobowiązały się wspólnie zwalczać ruchy rewolucyjne.
- 1860 – ponad 300 osób zginęło po zatonięciu parowca SS Lady Elgin na jeziorze Michigan.
- 1863 – wojna secesyjna: bitwa morska pod Sabine Pass.
- 1888 – Kuba Rozpruwacz zamordował swoją drugą ofiarę Annie Chapman.
- 1888 – zainaugurowała rozgrywki angielsko-walijska The Football League; pierwsza piłkarska liga na świecie.
- 1900 – ok. 8 000 osób zginęło w Galveston w Teksasie po przejściu huraganu.
- 1926 – w poczet stałych członków Rady Ligi Narodów przyjęto Niemcy.
- 1930 – kompania 3M wprowadziła do sprzedaży przeźroczystą taśmę klejącą.
- 1933 – Ghazi I został królem Iraku.
- 1934 – u wybrzeży New Jersey doszło do pożaru na statku pasażerskim SS Moro Castle; zginęły 134 osoby.
- 1941 – front wschodni: rozpoczęło się oblężenie Leningradu.
- 1943 – kampania śródziemnomorska: rozpoczęła się bitwa o Dodekanez.
- 1943 – została ogłoszona kapitulacja Włoch.
- 1944 – na Paryż został wystrzelony pierwszy niemiecki pocisk rakietowy V2.
- 1951 – odbyła się pokojowa w San Francisco z udziałem 52 państw, na której Japonia zaakceptowała Deklarację poczdamską i podpisała traktat pokojowy oraz traktat bezpieczeństwa ze Stanami Zjednoczonymi.
- 1954 – utworzono Organizację Paktu Południowo-Wschodniej Azji (SEATO).
- 1956 – kanclerz RFN Konrad Adenauer złożył pierwszą po wojnie wizytę w ZSRR.
- 1966 – premiera pierwszego odcinka serialu Star Trek: The Original Series w telewizji NBC.
- 1967 – wystrzelono sondę księżycową Surveyor 5.
- 1969 – arabscy terroryści obrzucili granatami w odstępie kilku minut izraelskie ambasady w Hadze i Bonn oraz biuro izraelskich linii lotniczych El Al w Brukseli. Rannych zostało 3 pracowników El Al oraz jeden klient.
- 1974 – prezydent Gerald Ford ułaskawił in blanco swego poprzednika Richarda Nixona za wszystkie przestępstwa jakich dopuścił się on w czasie swej prezydentury.
- 1974 – wskutek wybuchu bomby na pokładzie lecącego z Tel Awiwu do Nowego Jorku amerykańskiego Boeinga 707 u wybrzeży greckiej wyspy Kefalinia zginęło 88 osób.
- 1978 – wojska rządowe dokonały masakry kilkuset demonstrantów w Teheranie (tzw. "Czarny Piątek"); początek rewolucji islamskiej.
- 1978 – została odkryta kometa 84P/Giclas.
- 1986 – Jan Paweł II spotkał się w Liechtensteinie z księciem Franciszkiem Józefem II.
- 1989 – w Santiago de Chile założono Uniwersytet Andyjski.
- 1991 – Macedonia uzyskała niepodległość od Jugosławii.
- 1994 – ostatni żołnierze amerykańscy, francuscy i brytyjscy opuścili Berlin.
- 1994 – podczas podchodzenia do lądowania w Pittsburghu (Pensylwania) rozbił się Boeing 737 linii US Airways. Zginęły 132 osoby.
- 1999 – w południowo-wschodniej dzielnicy Moskwy doszło do eksplozji ładunku ok. 400 kg materiałów wybuchowych umieszczonego na parterze 9-piętrowego bloku mieszkalnego. Zginęły 94 osoby, a 150 zostało rannych.
- 2000 – Albania została przyjęta do WTO.
- 2004 – sonda kosmiczna Genesis rozbiła się podczas lądowania na pustyni w Utah.
- 2005 – na Ukrainie upadł pierwszy rząd Julii Tymoszenko.
- 2006 – co najmniej 31 osób zginęło, a 125 zostało rannych w wybuchu trzech bomb w Malegaon w indyjskim Maharashtra.
- 2006 – zamachowiec-samobójca staranował w pobliżu ambasady USA w Kabulu konwój wojskowy, powodując śmierć 14 Afganczyków i 2 żołnierzy amerykańskich.
- 2006 – zlikwidowano bazę NATO w islandzkim Keflavíku.
- 2007 – Ernest Bai Koroma wygrał wybory prezydenckie w Sierra Leone.
- 2007 – w samobójczym zamachu bombowym na baraki wojskowe w porcie Dellys w Algierii zginęło 30 osób, 47 zostało rannych.
- 2009 – eksplozja gazu w kopalni w Pingdingshan (Chiny); zginęło 79 osób, a 14 zostało rannych.
- 2009 – Malam Bacai Sanhá został po raz drugi prezydentem Gwinei-Bissau.
- 2040 – dojdzie do wielkiej koniunkcji; w gwiazdozbiorze Panny spotkają się: Merkury, Wenus, Mars, Jowisz, Saturn i Księżyc.
edytuj Urodzili się
- 828 – Ali an-Naki, szyicki imam (zm. 868)
- 1157 – Ryszard I Lwie Serce, król Anglii (zm. 1199)
- 1207 – Sancho II, król Portugalii (zm. 1248)
- 1413 – Katarzyna z Bolonii, włoska klaryska, mistyczka, święta katolicka (zm. 1463)
- 1474 – Ludovico Ariosto, włoski poeta (zm. 1533)
- 1497 – Stanisław Górski, polski duchowny katolicki, historyk (zm. 1572)
- 1588 – Marin Mersenne, francuski matematyk (zm. 1648)
- 1621 – Ludwik II Burbon, książę Condé, marszałek Francji (zm. 1686)
- 1633 – Ferdynand IV Habsburg, król Czech i Węgier (zm. 1654)
- 1746 – Michał Dymitr Krajewski, polski pisarz (zm. 1817)
- 1760 – Luigi Cherubini, włoski kompozytor (zm. 1842)
- 1779 – Mustafa IV, sułtan Turcji (zm. 1808)
- 1815 – Giuseppina Strepponi, włoska śpiewaczka operowa (sopran), żona Giuseppe Verdiego (zm. 1897)
- 1819 – Fontes Pereira de Melo, portugalski polityk (zm. 1887)
- 1830 – Frédéric Mistral, francuski poeta, laureat Nagrody Nobla (zm. 1914)
- 1833 – Adrian Mikołaj Głębocki, polski malarz, rysownik, litograf, pedagog (zm. 1905)
- 1838 – Jan Gebauer, czeski filolog, językoznawca (zm. 1907)
- 1841 – Antonín Dvořák, czeski kompozytor, dyrygent (zm. 1904)
- 1852 – Gojong, cesarz Korei (zm. 1919)
- 1857 – Georg Michaelis, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (zm. 1936)
- 1873
- 1885 – Władysław Marian Zawadzki, polski ekonomista, polityk, minister skarbu, profesor Uniwersytetu Wileńskiego (zm. 1939)
- 1892 – Huseyn Shaheed Suhrawardy, pakistański polityk, premier Pakistanu (zm. 1963)
- 1901 – Hendrik Frensch Verwoerd, południowoafrykański polityk, premier RPA, zwany "architektem apartheidu" (zm. 1966)
- 1909 – Józef Noji, polski lekkoatleta, biegacz, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (zm. 1943)
- 1910
- 1911 – Tomasz Kiesewetter, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1992)
- 1912 – Alexander Mackendrick, amerykański reżyser filmowy (zm. 1993)
- 1917 – Andrzej Kłopotowski, polski komandor, uczestnik II wojny światowej (zm. 2004)
- 1918 – Derek Barton, brytyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1998)
- 1920 – Lesław Bartelski, polski pisarz, leksykograf (zm. 2006)
- 1921 – Dinko Šakić, chorwacki działacz faszystowski, komendant obozu zagłady Jasenovac (zm. 2008)
- 1922
- 1923
- 1924
- 1925
- 1926
- 1929
- 1930
- 1932 – Patsy Cline, amerykańska piosenkarka (zm. 1963)
- 1933 – Ludomir Olszewski, polski aktor
- 1935 – Teddy Mayer, amerykański menadżer wyścigowy, współzałożyciel zespołu Formuły 1 Bruce'a McLarena (zm. 2009)
- 1937 – Virna Lisi, włoska aktorka
- 1938
- 1940 – Jerzy Robert Nowak, polski historyk, publicysta
- 1944
- 1945
- 1946
- 1947 – Halldór Ásgrímsson, islandzki polityk, premier Islandii
- 1950 – Jerzy Radziwiłowicz, polski aktor
- 1951 – Franciszek Gągor, polski dowódca wojskowy, generał, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (zm. 2010)
- 1954
- 1957
- 1960 – Grażyna Strachota, polska aktorka
- 1961 – Maciej Tomaszewski, polski aktor
- 1962 – Thomas Kretschmann, niemiecki aktor
- 1964 – Jacek Pastusiński, polski lekkoatleta, trójskoczek, plastyk
- 1966 – Rafał Landowski , polski fizyk jądrowy, opracował teorię zderzania postmolekularnego
- 1968
- 1969 – Gary Speed, walijski piłkarz, reprezentant Walii
- 1970 – Mariusz Szczerski, polski wokalista zespołu Honor (zm. 2005)
- 1971 – David Arquette, amerykański aktor
- 1972
- 1973 – Marek Długosz, polski muzyk, gitarzysta (zm. 2010)
- 1975
- 1977 – Jason Collier, amerykański koszykarz (zm. 2005)
- 1979
- 1982 – Marian Cozma, rumuński piłkarz ręczny, reprezentant Rumunii (zm. 2009)
- 1983
- 1984
- 1988 – Gustav Schäfer, perkusista niemieckiego zespołu Tokio Hotel
- 477 p.n.e. – Itoku, cesarz Japonii (ur. 553 p.n.e.)
- 701 – Sergiusz I, święty, papież (ur. ?)
- 780 – Leon IV Chazar, cesarz bizantyjski (ur. ok. 750)
- 1425 – Karol III Szlachetny, król Nawarry (ur. 1361)
- 1523 – Maciej Miechowita, polski lekarz, historyk, geograf, profesor i rektor Akademii Krakowskiej (ur. 1457)
- 1555 – Tomasz z Villanueva, święty, hiszpański duchowny katolicki, arcybiskup Walencji (ur. 1488)
- 1628 – Jan Roman, błogosławiony, japoński męczennik (ur. ?)
- 1645 – Francisco de Quevedo y Villegas, hiszpański pisarz (ur. 1580)
- 1654 – Piotr Klawer, hiszpański jezuita, misjonarz, święty katolicki (ur. 1580)
- 1811 – Peter Simon Pallas, niemiecki zoolog, botanik (ur. 1741)
- 1882 – Joseph Liouville, francuski matematyk (ur. 1809)
- 1894 – Hermann von Helmholtz, niemiecki fizyk (ur. 1821)
- 1895 – Adam Opel, niemiecki przemysłowiec (ur. 1837)
- 1905 – Marcin Kasprzak, polski działacz robotniczy (ur. 1860)
- 1911 – Jan Puzyna, książę, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (ur. 1842)
- 1933 – Fajsal I, król Iraku (ur. 1885)
- 1940 – Aleksander Maniecki, polski aktor (ur. 1883)
- 1943 – Julius Fučík, czeski pisarz, dziennikarz (ur. 1903)
- 1944 – Georg Hansen, niemiecki pułkownik Wehrmachtu, uczestnik zamachu na Adolfa Hitlera (ur. 1904)
- 1944 – polegli w powstaniu warszawskim:
- 1949 – Richard Strauss, niemiecki kompozytor (ur. 1864)
- 1950 – Hanka Ordonówna, polska piosenkarka, aktorka (ur. 1902)
- 1965
- 1977 – Zero Mostel, amerykański aktor (ur. 1915)
- 1978 – Ricardo Zamora, hiszpański piłkarz, bramkarz, reprezentant Hiszpanii (ur. 1901)
- 1979 – Jean Seberg, amerykańska aktorka (ur. 1938)
- 1980 – Willard Libby, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1908)
- 1981 – Hideki Yukawa, japoński fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1907)
- 1983 – Bronisława Frejtażanka, polska aktorka (ur. 1915)
- 1985 – John Franklin Enders, amerykański biolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1897)
- 1987 – Ryszard Sadowski, polski aktor (ur. 1939)
- 1989
- 1992 – Jerzy Albrecht, polski ekonomista, polityk, prezydent Warszawy, wiceprzewodniczący Rady Państwa, minister finansów (ur. 1914)
- 1993 – Emilia Ziółkowska, polska tancerka, aktorka (ur. 1904)
- 1994 – Włodzimierz Scisłowski, polski poeta, satyryk, autor tekstów piosenek (ur. 1931)
- 1999 – Roman Taberski, polski matematyk, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (ur. ?)
- 2002 – Lucas Moreira Neves, brazylijski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Salvador da Bahia (ur. 1926)
- 2003
- 2004
- 2008 – Hector Zazou, francuski kompozytor, muzyk, producent muzyczny (ur. 1948)
- 2009
Przypisy
